Công ty TNHH Phan Nhân
zalo skype
Mr. Tiến

0918 881 949

Email: thucphamnguyendan@gmail.com
  Y10B/1, Tổ 12, KP 4, P. Tân Hiệp, Tp. Biên Hòa, T. Đồng Nai
  thucphamnguyendan@gmail.com
Mạng xã hội:
Youtube Facebook Twitter Google

Tin Tức

Thực phẩm tươi sống ngày nóng có an toàn?

18-12-2017 - Lượt xem: 346

An toàn vệ sinh thực phẩm (ATVSTP) đang là vấn đề được quan tâm nhất hiện nay. Không ít người nội trợ bắt đầu kỹ tính hơn trong việc chọn lựa thực phẩm, nhất là thực phẩm tươi sống trong thời tiết nắng nóng.

Cận cảnh các gian hàng... tươi sống

Nếu quan sát khu bán cá biển ở một số chợ TP.HCM như chợ Bến Thành (Q.1), chợ Hòa Hưng (Q.10), dễ dàng thấy những chiếc khay nhôm, thau nhôm chất đầy cá. Trong nhiều khay, thau chỉ có một, hai thanh đá nhỏ đặt ở giữa, một ít đá vụn xen kẽ giữa các lớp cá. Thậm chí những khúc cá thu cỡ 4cm đến nửa con được đặt la liệt trên khay chẳng cần đến đá. Những thau tôm thẻ chỉ có một, hai thanh đá nhỏ nằm trơ trọi. 12g trưa, khi ánh nắng gay gắt chỉ cách các sạp tôm, cá chừng 0,5m, không mấy khay được cho thêm đá. Nước đá tan hòa với dịch từ tôm, cá chảy ra tạo thành một thứ dịch, đen nhờn, tanh đọng dưới đáy. 14g, một số chủ hàng cất tôm, cá cho phiên chợ chiều, nhưng vẫn còn vài mâm cá, mực chịu trận phơi mình dưới ánh nắng như đổ lửa.

Dù mới đây vừa có thêm một người chết vì cúm AH5N1, nhưng ở nhiều khu chợ, thịt gà vẫn được bày bán vô tội vạ. Phía sau chợ Hòa Hưng và con đường dẫn ra chợ Chí Hòa (Q.10), hai sạp bán thịt gia cầm đều được trang bị tủ đông lạnh theo quy định, nhưng nhiều túi gà đã mở sẵn, bày trên tủ. Thấy tôi thắc mắc, chị bán hàng giải thích: "Gà được kiểm dịch hết, nhưng cắt bao ra vì nhiều người chỉ mua một nửa. Bao bì còn nguyên nhãn, lo gì”.

Ngay cổng sau chợ Phạm Văn Hai (Q.Tân Bình), hàng ngày đều có khoảng ba, bốn hàng thịt gà đông lạnh. Thịt được bày trên các khay nhôm hoặc thùng xốp đặt sát đất từ sáng đến chiều. Cánh gà, đùi gà, tim gà... được để rã đông tự do. Bên cạnh những "cây" cánh gà còn dính chặt vì chưa kịp rã đá, có cả những chiếc cánh màu tái nhợt, phần chóp cánh ngả màu tím đen. Không chỉ gà làm sẵn, gà sống cũng được bày bán công khai ở đây.

Tình trạng tương tự cũng hiện diện ở những khu chợ nằm liền các chợ chính như chợ Bà Chiểu, chợ Thanh Đa (Q.Bình Thạnh), chợ Võ Thành Trang (Q.Tân Bình), chợ Hòa Bình (Q.5)... và nhiều khu chợ tự phát khác trong TP. Do điều kiện kinh doanh, thịt bò, thịt heo ở hầu hết các chợ đều được bày bán trên sạp, không được che chắn, không bảo quản lạnh.

Bày biện, buôn bán là vậy, cách bảo quản thịt của nhiều tiểu thương cũng rất "đặc biệt". Buổi trưa, ở quầy thịt bên hông chợ Phạm Văn Hai, ba người phụ nữ thay nhau rửa thịt bằng một thau nước nhỏ, chứa khoảng hơn ba lít nước. Khi thau nước đã nhờ nhờ màu họ vẫn tiếp tục lấy khoảng 10kg thịt còn trên quầy, cho vào thau, xóc đều rồi bỏ vào các túi ni lông.

Phía trong chợ, một tiểu thương đang hí hoáy rửa hai đoạn thịt cốt lết chừng 3kg trong một xô nước. Chiếc xô khá to nhưng chỉ chứa một chút nước sát đáy. Cúi nhìn xô nước, tôi không khỏi choáng vì thứ nước đen sì, láo nháo chất béo, xộc lên mùi khó chịu.

Nỗi lo ATVSTP

Trong vai một người muốn mở sạp bán thịt tại nhà, tôi được chị Q. - một tiểu thương chuyên kinh doanh thịt tại khu chợ tự phát trên đường Nghĩa Phát (Q.Tân Bình) hướng dẫn: "Thịt chỉ bán đến trưa đã ngả màu, khô mặt. Muốn thịt tươi ngon đến chiều, phải "rửa" bằng hàn the. Cũng có một loại hóa chất có thể giữ cho thịt bò đỏ tươi tới hôm sau".

Một số người bán hàng thường giải thích: heo, bò mổ vào buổi trưa nên thịt vẫn còn tươi nguyên. Ông Huỳnh Lê Thái Hòa - Chi cục trưởng Chi cục VSATTP TP.HCM khẳng định: "Tôi chỉ được biết quy trình giết mổ gia súc thường được thực hiện từ lúc nửa đêm đến rạng sáng. Còn lò mổ buổi trưa thì... tôi chưa thấy. Nếu có, thì đó chỉ là những lò mổ lậu". Vì thế, nỗi lo về VSATTP lại càng lớn hơn do không ai kiểm soát được dịch bệnh, dư lượng thuốc tăng trọng, vệ sinh trong giết mổ... của "thịt mới mổ buổi trưa" này.

Cũng theo ông Hòa, tất cả các sản phẩm thịt tươi sống phải được che chắn và bảo quản lạnh để tránh nhiễm khuẩn từ môi trường và hạn chế vi khuẩn phát triển. Thịt tươi sống để càng lâu ở nhiệt độ bình thường, lượng độc chất càng tăng và các chất dinh dưỡng càng giảm. Nếu giữ lạnh không đúng, cá có thể mất 40% - 50% đạm. Quá trình phân giải không chỉ làm mất vị ngọt của cá mà còn hình thành các chất gây độc. Đặc biệt là những loại cá có nhiều mỡ.

Việc kiểm tra các sản phẩm thịt gia súc, gia cầm ai cũng biết đó là nhiệm vụ của ngành thú y. Nhưng khi hỏi: "Đơn vị nào quản lý và chịu trách nhiệm kiểm tra các sản phẩm thủy hải sản", thì cả ông Nguyễn Tấn Phát - cán bộ văn phòng Ban quản lý (BQL) chợ Bà Chiểu và ông Đặng Phú Dũng - Phó chủ tịch UBND P.2, Q.Tân Bình đều lúng túng: "Thịt gia súc, gia cầm thì có bên thú y xuống kiểm tra đều đặn hằng ngày. Còn thủy hải sản thì không biết chính xác là đơn vị nào, vì hiếm khi có ai xuống kiểm tra".

Cũng theo ông Phát, BQL chợ buộc các hộ kinh doanh thịt gia cầm phải có tủ bảo ôn để bảo quản sản phẩm kinh doanh. Còn với thịt gia súc và thủy hải sản, BQL chợ chỉ nhắc nhở các tiểu thương cố gắng đảm bảo trong điều kiện tốt nhất. Tuy nhiên, trách nhiệm của BQL chợ chỉ nằm trong phạm vi chợ. Còn những khu vực bên ngoài thuộc sự quản lý của UBND phường.

Ông Đặng Phú Dũng cho biết thêm: "Việc quản lý VSATTP của thịt gia súc gia cầm đã có Chi cục Thú y. UBND quận chỉ yêu cầu và kiểm soát việc thực hiện bảo quản gà ở các tủ bảo ôn. Công tác VSATTP chủ yếu là vận động, thuyết phục tiểu thương và người đi chợ qua hệ thống loa phóng thanh. Cứ thấy bóng dáng của cán bộ ở phường, người bán lại bưng mẹt thịt lậu chạy quanh. Lực lượng quản lý của phường vừa quay đi, mọi chuyện lại đâu vào đấy".

Thực tế, kiểm tra VSATTP mặt hàng thủy hải sản là trách nhiệm của Chi cục Bảo vệ nguồn lợi thủy sản TP.HCM (Sở NN-PTNN). Nhưng đến cuối năm 2009, Chi cục mới xây dựng quy trình kiểm tra chất lượng an toàn vệ sinh thủy hải sản và chỉ kiểm tra ở chợ đầu mối Bình Điền. Xem ra, việc sử dụng các chất bảo quản như urê, kháng sinh, hàn the... ở các chợ trong khu dân cư sẽ khó bị phát hiện. Trước đây, nhiều lần báo chí đã cảnh báo việc sử dụng urê để bảo quản thủy hải sản, nhưng dường như các đơn vị vẫn chỉ chú trọng kiểm tra gia súc, gia cầm.

Cũng có những phường kiên quyết xử lý những vụ buôn bán gia cầm, gia súc lậu, nhưng thủ tục bắt giữ, tiêu hủy... thịt lậu lại quá nhiêu khê và mất nhiều thời gian. Thôi thì... giả lơ cho đỡ phiền toái.

"Người tiêu dùng đang chuyển hướng đi siêu thị thay cho chợ, bởi hàng hóa ở siêu thị có ghi nguồn gốc rõ ràng, có hệ thống giữ lạnh theo tiêu chuẩn. Đây là một lý do khiến doanh số ở chợ năm rồi sụt giảm", ông Nguyễn Tấn Phát - cán bộ văn phòng BQL chợ Bà Chiểu lo lắng.

Thảo Vân

Về mặt lý thuyết, dưới tác động của nhiệt độ, các chất protein, chất béo trong thực phẩm tươi sống sẽ bị mất đi, thành phần dinh dưỡng trong thực phẩm sẽ giảm. Ngoài chất đạm và chất béo, một số vitamine dễ tan trong nước có ở thực phẩm tươi sống cũng dễ bị phân hủy dưới nắng nóng. Thời gian để thực phẩm ở môi trường nắng nóng càng lâu, thực phẩm càng bị mất nhiều chất dinh dưỡng.

Cùng với quá trình phân hủy khiến thực phẩm bị mất chất dinh dưỡng, nắng nóng còn gây ra tình trạng ô nhiễm vi sinh ở thực phẩm. Những loại vi khuẩn này là nguyên nhân gây ra những dịch bệnh đường tiêu hóa. Với trẻ em, người lớn tuổi hoặc những người mắc bệnh mãn tính, những dịch bệnh về tiêu hóa sẽ càng trở nên nguy hiểm hơn.

Với những loại thực phẩm có nguồn gốc từ động vật, người bán hàng nên bảo quản bằng tủ mát để giữ được chất dinh dưỡng và hạn chế tối đa khả năng xâm nhập của các loại vi khuẩn gây ngộ độc. Người đi chợ cũng nên thận trọng, không nên mua những loại thực phẩm tươi sống đã để dưới nắng nóng quá hai giờ.

(Bác sĩ Đỗ Thị Ngọc Diệp - Phó giám đốc Trung tâm Dinh dưỡng TP.HCM)